این لیست همان لیست جهیزیه است؟

نه. جهیزیه رسم و توافق دو خانواده است و لیستش با شرایط و سلیقهی آنها نوشته میشود، معمولاً هم خیلی بلندتر از این است. این لیست برای کسی است که خودش دارد یک خانه را از صفر راه میاندازد و پولش محدود است: زوجی که بدون جهیزیهی کامل شروع میکند، دانشجویی که خانهی مجردی گرفته، یا کسی که تازه مستقل شده. اگر جهیزیه دارید، این مطلب فقط برای این به درد میخورد که بفهمید کدام قلمها را واقعاً از روز اول لازم دارید و کدام را میشود در کارتن نگه داشت.

برای خانهی اجارهای چه چیزی فرق میکند؟

دو چیز. اول اینکه قلمهای نصبشدنی و جابهجاییسخت را تا جای ممکن عقب بیندازید یا اندازهی کوچکتر بخرید: پردهی اندازهی پنجره، لوستر، کابینت کمکی و فرش بزرگ در خانهی بعدی شاید به کار نیایند. دوم اینکه بیشتر خانههای اجارهای یکسری چیزها را دارند، مثلاً هود، آبگرمکن یا کولر، پس قبل از خرید، همان روز کلید گرفتن یک دور خانه را بگردید و لیست را با چیزهایی که هست تطبیق بدهید. اسبابکشی بعدی هزینهای است که هر قلم بزرگ آن را سنگینتر میکند.

برای یک نفر و برای زوج، لیست چقدر فرق دارد؟

ستون اول تقریباً یکی است، فقط تعداد فرق میکند: ظرف و حوله به تعداد نفرات بهعلاوهی دو، و یک دست ملحفهی اضافه. تفاوت اصلی در ستون دوم و سوم است. خانهی یکنفره معمولاً اصلاً به لباسشویی بزرگ، سرویس ظرف مهمان یا میز ناهارخوری نمیرسد و میتواند مدتها با نسخهی کوچک هر چیز زندگی کند. برای زوج، ستون دوم زودتر لازم میشود، چون دو نفر دو برابر ظرف کثیف و لباس تولید میکنند و صبرکردن سختتر است.

با بودجهی محدود، اولویت با کدام است؟

با ستون اول، تمام و کمال، و بعد هیچچیز تا وقتی نفس بگیرید. یخچال و گاز دو قلم بزرگ ستون اولاند و اگر پول فقط برای یکی از آنها هست، یخچال جلوتر است، چون پختوپز را میشود چند هفته با یک اجاق کوچک یا پلوپز گذراند ولی نگهداری غذا را نه. بقیهی ستون اول ارزان است. بعد از آن، هر قلم ستون دوم را وقتی بخرید که دو بار نبودنش را حس کرده باشید، نه یک بار. این قاعده بهتنهایی جلوی بیشتر خریدهای پشیمانی خانهی اول را میگیرد.

از کجا بفهمم برای خانهی اول چقدر خرج کردهام؟

فقط با ثبت همان لحظه، چون این خرج از سی چهل خرید کوچک در چند مغازهی مختلف تشکیل میشود که هیچکدام بهتنهایی یادماندنی نیست. برای «راهاندازی خانه» یک ردیف جدا با سقف مشخص بسازید و هر خرید ستون اول و دوم را همانجا بنویسید، نه در خوراک یا متفرقه. بعد از یک ماه جمع آن ردیف، عدد واقعی راهاندازی خانهی شماست و میتوانید با سقفی که گذاشته بودید مقایسهاش کنید. بدون این ردیف، آن عدد با خرج ماهانه قاطی میشود و هر دو را غلط نشان میدهد.

مدیریت هزینه و بودجه‌بندی

لیست خرید خانه برای شروع زندگی: چه چیزی هفته‌ی اول لازم است و چه چیزی می‌تواند صبر کند

انتشار: ۱۲ شهریور ۱۴۰۵

کلید را گرفته‌اید، در را باز می‌کنید و خانه خالی است. نه یک قاشق، نه لامپی در راهرو، نه چیزی که بشود شب اول رویش خوابید. لیست ذهنی‌تان از همان لحظه شروع می‌شود و تا شب به صد قلم می‌رسد. انگار همه‌شان هم همین امروز لازم‌اند.

مشکل لیست خرید خانه‌ی اول، بلندبودنش نیست. مشکل این است که همه‌چیز در آن هم‌وزن نوشته می‌شود: بالش کنار مایکروویو، دستمال کنار جاروبرقی. بعد پول یک‌جا خرج می‌شود و تمام می‌شود، و چیزی که شب اول لازم بود هنوز خریده نشده. این مطلب همان لیست است، فقط با یک تفاوت: به‌جای یک ستون، سه ستون دارد.

سه ستون به‌جای یک لیست بلند

هر قلم را در یکی از این سه ستون بگذارید و تا ستون اول تمام نشده، سراغ بعدی نروید:

هفته‌ی اول: چیزی که بدون آن نمی‌شود در خانه خوابید، غذا خورد و شست. کم است و ارزان.
ماه اول: چیزی که نبودنش هفته‌ی اول را سخت می‌کند، ولی نه غیرممکن. زندگی با آن راحت‌تر می‌شود.
هر وقت پول بود: چیزی که همه می‌خرند و شش ماه به آن دست نمی‌زنند. بعداً به آن برمی‌گردیم.

خب، فایده‌ی این تقسیم فقط ذهنی نیست، مالی هم هست. ستون اول را می‌شود از پس‌انداز داد. ستون دوم را می‌شود روی دو سه ماه پخش کرد. ستون سوم اصلاً عجله ندارد، و همین «عجله نداشتن» چیزی است که خانه‌ی اول را از قسط نجات می‌دهد.

آشپزخانه

قلم	کِی بخریم
یخچال	هفته‌ی اول
اجاق گاز یا صفحه‌ی گاز	هفته‌ی اول
قابلمه (دو اندازه) و ماهیتابه	هفته‌ی اول
کتری یا چای‌ساز	هفته‌ی اول
بشقاب، لیوان، قاشق و چنگال (به تعداد نفرات به‌علاوه‌ی دو)	هفته‌ی اول
چاقو و تخته	هفته‌ی اول
آبکش، کفگیر، ملاقه	هفته‌ی اول
ظرف نگه‌داری غذا	ماه اول
پلوپز	ماه اول
سرویس کامل ظرف مهمان	هر وقت پول بود
مایکروویو	هر وقت پول بود
غذاساز، آبمیوه‌گیری، سرخ‌کن	هر وقت پول بود
ماشین ظرف‌شویی	هر وقت پول بود

یخچال و گاز تنها دو قلمی‌اند که واقعاً «همین امروز» لازم‌اند و برای همین بیشتر خانه‌ها با همین دو قلم شروع می‌کنند. بقیه‌ی ستون اول را می‌شود با یک خرید کوچک بست. (ما خودمان شش ماه با دو قابلمه و یک ماهیتابه زندگی کردیم و یادم نمی‌آید چیزی کم بوده باشد.)

خواب، حمام و پوشاک

قلم	کِی بخریم
تشک یا زیرانداز، و بالش	هفته‌ی اول
ملحفه و پتو (دو دست)	هفته‌ی اول
حوله (به تعداد نفرات)	هفته‌ی اول
پرده‌ی اتاق خواب، حتی یک پارچه‌ی ساده	هفته‌ی اول
تخت	ماه اول
کمد یا رگال لباس	ماه اول
آینه	ماه اول
روتختی، کوسن، فرش اتاق	هر وقت پول بود

پرده را عمداً در ستون اول گذاشتیم. شب اول در خانه‌ای که پنجره‌اش رو به کوچه است و پرده ندارد، تجربه‌ای است که هیچ‌کس دو بار نمی‌خواهد. یک پارچه‌ی ساده کافی است. پرده‌ی اصلی بماند برای بعد.

نظافت و شوینده

قلم	کِی بخریم
جارو و خاک‌انداز، تی	هفته‌ی اول
مایع ظرف‌شویی و اسکاچ	هفته‌ی اول
شوینده‌ی سرویس بهداشتی	هفته‌ی اول
سطل زباله و کیسه	هفته‌ی اول
پودر لباس‌شویی	هفته‌ی اول
ماشین لباس‌شویی	ماه اول
جاروبرقی	ماه اول
بند رخت یا خشک‌کن	ماه اول

لباس‌شویی را در ستون دوم گذاشته‌ایم نه اول، چون یکی دو هفته با دست یا با لباس‌شویی خانه‌ی پدر و مادر می‌گذرد و آن یکی دو هفته دقیقاً همان وقتی است که به بودجه‌تان نفس می‌دهد و جاروبرقی هم همین حکایت را دارد. ولی جارو و مایع ظرف‌شویی و سطل زباله را همان روز اول بخرید، چون خانه‌ای که هنوز اثاث ندارد بیشتر از همیشه کثیف می‌شود.

خوراکی روز اول تا آخر ماه

خرید خوراکی خانه‌ی اول یک اشتباه رایج دارد: از همان روز اول، یک خرید ماهانه‌ی کامل. آشپزخانه‌ای که هنوز قفسه ندارد، پنج کیلو حبوبات را کجا بگذارد؟ روز اول فقط این‌ها را بخرید:

نان، پنیر، تخم‌مرغ، چای، قند یا شکر
برنج (بسته‌ی کوچک)، روغن (یک لیتر)، نمک، رب
یکی دو نوع حبوبات، ماکارونی
سبزی و صیفی یک هفته

همین. با این‌ها یک هفته می‌گذرد، و در همین یک هفته می‌فهمید در این خانه واقعاً چقدر آشپزی می‌کنید. بعد از هفته‌ی اول، لیست خرید ماهانه خانه با مقدار برای یک، دو و چهار نفر را بردارید و برای ماندگارها استفاده کنید، و لیست خرید هفتگی را برای تازه‌ها. آن دو لیست برای خانه‌ای نوشته شده‌اند که سر و سامان گرفته. این یکی برای هفته‌ای است که هنوز نگرفته.

چیزهایی که همه می‌خرند و شش ماه استفاده نمی‌کنند

ستون سوم را جدی بگیرید، چون بیشترین پول خانه‌ی اول همین‌جا هدر می‌رود. لیست کوتاهی که از تجربه‌ی آدم‌های زیادی جمع شده، چیزهایی که خریده می‌شوند و یه گوشه می‌مانند:

سرویس ظرف دوازده‌نفره. مهمان دوازده‌نفره‌ی اول معمولاً چند ماه بعد است و تا آن موقع، ظرف قرض‌گرفتن هنوز کار می‌کند.
مایکروویو، غذاساز، سرخ‌کن. هرکدام برای یک کار خاص خوب‌اند و تا وقتی ندانید آن کار خاص را واقعاً می‌کنید، جایشان در کارتن است.
میز ناهارخوری بزرگ. در خانه‌ی اول معمولاً جا نیست و غذا روی سفره یا میز کوچک خورده می‌شود.
لوازم دکوری. شمع، گلدان، تابلو. خانه‌ای که هنوز نمی‌دانید چه شکلی می‌خواهد بشود، دکور نمی‌خواهد.

قاعده‌ای که کار می‌کند: هر چیزی در ستون سوم را وقتی بخرید که دو بار نبودنش را حس کرده باشید. نه یک بار، چون یک بار همیشه پیش می‌آید. دو بار یعنی واقعاً لازمش دارید.

این خرج یک‌بار است، نه ماهانه

یک نکته‌ی مالی که در هیچ لیست خریدی نمی‌نویسند. خرج خانه‌ی اول یک هزینه‌ی یک‌باره است و اگر با خرج ماهانه قاطی شود، دو اتفاق بد می‌افتد. اول اینکه ماه اول و دوم عددی می‌بینید که هیچ ربطی به زندگی واقعی‌تان ندارد و می‌ترسید. دوم اینکه از ماه سوم، چون آن عدد بزرگ در ذهنتان مانده، خرج معمولی به نظرتان کم می‌آید و شل می‌کنید.

راه‌حلش این است که برای «راه‌اندازی خانه» یک ردیف جدا داشته باشید، با سقف مشخص، و هر خریدی از ستون اول و دوم را همان‌جا بنویسید؛ نه در خوراک، نه در متفرقه. وقتی ستون دوم تمام شد، آن ردیف بسته می‌شود و از آن به بعد فقط خرج ماهانه می‌ماند. اگر با روش‌های تقسیم بودجه آشنا نیستید، مقایسه‌ی روش‌های بودجه‌بندی سه روش رایج را کنار هم گذاشته، و برای اینکه پول ستون سوم از کجا بیاید، راهنمای پس‌انداز با حقوق ثابت بحث جداگانه‌ای دارد.

صریح بگوییم: این لیست چه چیزی را حل نمی‌کند

اول اینکه جهیزیه نیست. جهیزیه رسم و توافق خانوادگی است و لیستش را دو خانواده می‌نویسند، نه یک مقاله. این لیست برای کسی است که خودش دارد خانه‌ای را از صفر راه می‌اندازد: زوج جوان، دانشجو، کسی که تازه مستقل شده.

دوم اینکه اجاره و رهن و اسباب‌کشی را نمی‌بیند، که معمولاً از کل این لیست بزرگ‌ترند و سر جای خودشان حساب می شوند.

سوم اینکه نمی‌گوید جمعش چقدر شد. سی چهل خرید کوچک در دو هفته، از ده مغازه‌ی مختلف. هیچ‌کدام بزرگ نیست، و همه با هم عددی است که اگر ثبت نشده باشد، هیچ‌وقت نمی‌فهمید چقدر بود.

از اولین قابلمه، ثبت را شروع کنید

خانه‌ی اول بهترین جا برای شروع ثبت خرج است، چون همه‌چیز از صفر شروع می‌شود و هیچ عادت قدیمی‌ای سر راه نیست. هر خرید ستون اول و دوم را همان لحظه در ردیف «راه‌اندازی خانه» ثبت کنید. بعد از یک ماه، عدد واقعی راه‌اندازی خانه‌تان را دارید؛ عددی که هیچ مقاله‌ای نمی‌تواند به شما بگوید.

نرم‌افزار حسابداری شخصی جیبی‌یار همین کار را به یک جمله تبدیل می‌کند: می‌گویید «سیصد هزار تومان قابلمه و ماهیتابه» و تراکنش ساخته و دسته‌بندی می‌شود. جیبی‌یار را برای اندروید دانلود کنید و از همان روز کلید گرفتن شروع کنید. ماه بعد، به‌جای حدس، یک عدد دارید.

سوال‌های پرتکرار

این لیست همان لیست جهیزیه است؟: نه. جهیزیه رسم و توافق دو خانواده است و لیستش با شرایط و سلیقه‌ی آن‌ها نوشته می‌شود، معمولاً هم خیلی بلندتر از این است. این لیست برای کسی است که خودش دارد یک خانه را از صفر راه می‌اندازد و پولش محدود است: زوجی که بدون جهیزیه‌ی کامل شروع می‌کند، دانشجویی که خانه‌ی مجردی گرفته، یا کسی که تازه مستقل شده. اگر جهیزیه دارید، این مطلب فقط برای این به درد می‌خورد که بفهمید کدام قلم‌ها را واقعاً از روز اول لازم دارید و کدام را می‌شود در کارتن نگه داشت.
برای خانه‌ی اجاره‌ای چه چیزی فرق می‌کند؟: دو چیز. اول اینکه قلم‌های نصب‌شدنی و جابه‌جایی‌سخت را تا جای ممکن عقب بیندازید یا اندازه‌ی کوچک‌تر بخرید: پرده‌ی اندازه‌ی پنجره، لوستر، کابینت کمکی و فرش بزرگ در خانه‌ی بعدی شاید به کار نیایند. دوم اینکه بیشتر خانه‌های اجاره‌ای یک‌سری چیزها را دارند، مثلاً هود، آبگرمکن یا کولر، پس قبل از خرید، همان روز کلید گرفتن یک دور خانه را بگردید و لیست را با چیزهایی که هست تطبیق بدهید. اسباب‌کشی بعدی هزینه‌ای است که هر قلم بزرگ آن را سنگین‌تر می‌کند.
برای یک نفر و برای زوج، لیست چقدر فرق دارد؟: ستون اول تقریباً یکی است، فقط تعداد فرق می‌کند: ظرف و حوله به تعداد نفرات به‌علاوه‌ی دو، و یک دست ملحفه‌ی اضافه. تفاوت اصلی در ستون دوم و سوم است. خانه‌ی یک‌نفره معمولاً اصلاً به لباس‌شویی بزرگ، سرویس ظرف مهمان یا میز ناهارخوری نمی‌رسد و می‌تواند مدت‌ها با نسخه‌ی کوچک هر چیز زندگی کند. برای زوج، ستون دوم زودتر لازم می‌شود، چون دو نفر دو برابر ظرف کثیف و لباس تولید می‌کنند و صبرکردن سخت‌تر است.
با بودجه‌ی محدود، اولویت با کدام است؟: با ستون اول، تمام و کمال، و بعد هیچ‌چیز تا وقتی نفس بگیرید. یخچال و گاز دو قلم بزرگ ستون اول‌اند و اگر پول فقط برای یکی از آن‌ها هست، یخچال جلوتر است، چون پخت‌وپز را می‌شود چند هفته با یک اجاق کوچک یا پلوپز گذراند ولی نگه‌داری غذا را نه. بقیه‌ی ستون اول ارزان است. بعد از آن، هر قلم ستون دوم را وقتی بخرید که دو بار نبودنش را حس کرده باشید، نه یک بار. این قاعده به‌تنهایی جلوی بیشتر خریدهای پشیمانی خانه‌ی اول را می‌گیرد.
از کجا بفهمم برای خانه‌ی اول چقدر خرج کرده‌ام؟: فقط با ثبت همان لحظه، چون این خرج از سی چهل خرید کوچک در چند مغازه‌ی مختلف تشکیل می‌شود که هیچ‌کدام به‌تنهایی یادماندنی نیست. برای «راه‌اندازی خانه» یک ردیف جدا با سقف مشخص بسازید و هر خرید ستون اول و دوم را همان‌جا بنویسید، نه در خوراک یا متفرقه. بعد از یک ماه جمع آن ردیف، عدد واقعی راه‌اندازی خانه‌ی شماست و می‌توانید با سقفی که گذاشته بودید مقایسه‌اش کنید. بدون این ردیف، آن عدد با خرج ماهانه قاطی می‌شود و هر دو را غلط نشان می‌دهد.

مطالب مرتبط

لیست خرید ماهانه خانه: فهرست کامل با مقدار برای ۱، ۲ و ۴ نفرلیست خرید ماهانه خانه با مقدار مشخص برای خانوار یک، دو و چهار نفره — خواربار، پروتئین، لبنیات، نان، روغن و غیرخوراکی‌ها. به‌همراه روش تبدیل این لیست به لیست واقعی خودتان و برآورد بودجه‌ی آن.
چطور پس‌انداز کنیم؟ راهنمای عملی پس‌انداز با حقوق ثابتپس‌انداز با نیت خوب شروع می‌شود و آخر ماه چیزی نمی‌ماند. می‌بینیم چرا «هرچه ماند پس‌انداز می‌کنم» شکست می‌خورد، عدد درست پس‌انداز را چطور از خرج خودتان دربیاورید و صندوق اضطراری چقدر باید باشد.
مدیریت مالی خانواده؛ از پول مشترک تا بودجه‌ی ماهانهمدیریت مالی خانواده پیش از آنکه مسئله‌ی عدد باشد، مسئله‌ی توافق است. سه مدل اداره‌ی پول مشترک، سهم عادلانه‌ی هزینه‌ها وقتی درآمدها برابر نیست، و یک جلسه‌ی مالی ماهانه‌ی سی‌دقیقه‌ای.

بازگشت به بلاگ