لیست خرید ماهانه مجردی و دانشجویی: فهرست یکنفره با مقدار، بدون دورریز
انتشار: ۲۹ شهریور ۱۴۰۵
بیشتر لیستهای خرید ماهانه برای خانواده نوشته شدهاند: هشت کیلو برنج، سی عدد تخممرغ، دو کیلو رب. وقتی تنها زندگی میکنید، همان لیست را نصف میکنید و باز هم آخر ماه نصف یخچال را دور میریزید. چون مشکل زندگی مجردی «مقدار کمتر» نیست؛ مشکل این است که یک نفر خیلی از چیزها را قبل از خرابشدن تمام نمیکند و خیلی از شبها هم اصلاً حوصلهی پختن ندارد.
این لیست برای همان یک نفر نوشته شده: دانشجو، کسی که تازه مستقل شده، یا کسی که سالهاست تنها زندگی میکند و هنوز خرید ماهانهاش را با حدس انجام میدهد. مقدارها برای یک ماه است، با این فرض که بیشتر شبها خانه غذا میخورید ولی نه همهی شبها. آخرش هم گفتهایم اگر خوابگاه هستید یا فریزر ندارید، چه چیزی را عوض کنید.
سه قاعدهی خرید یکنفره
قبل از لیست، سه قاعده که کل تفاوت خرید مجردی با خرید خانوادگی را میسازند:
- بستهی بزرگ برای شما ارزان نیست. قیمت هر کیلو در بستهی پنجکیلویی کمتر است، ولی اگر دو کیلویش خراب شود، گرانترین خرید ماه بوده. فقط اقلام خشک را بزرگ بخرید.
- فریزر، دوست اول شماست. گوشت و مرغ و نان را همان روز خرید، به بستههای یکوعدهای تقسیم کنید. بستهای که هر بار باز و بسته شود، هم خراب میشود و هم بیشتر مصرف میشود.
- تکرار، دشمن نیست. کسی که تنها غذا میخورد، لازم نیست هفت غذای متفاوت در هفته بپزد. سه چهار غذایی که خوب بلدید و موادشان مشترک است، هم خرید را کوچک میکند و هم دورریز را.
خواربار و حبوبات (ماهانه)
تنها بخشی که واقعاً میشود ماهانه، حتی دو سه ماهه، خرید. ستون آخر را خالی گذاشتهایم که یک بار قیمت فروشگاه خودتان را بنویسید و جمع کنید.
| قلم | مقدار ماهانه | نکته | بهای واحد |
|---|---|---|---|
| برنج | ۲ کیلو | بستهی بزرگ اشکال ندارد؛ خراب نمیشود | |
| ماکارونی و رشته | ۵۰۰ گرم تا ۱ کیلو | غذای شبهای بیحوصلگی | |
| عدس | ۲۵۰ گرم | عدسی، عدسپلو؛ سریعترین حبوبات | |
| لوبیا یا نخود | ۲۵۰ گرم | یکی از دو تا کافی است؛ هر دو را نخرید | |
| سیبزمینی | ۱ کیلو | جای خنک و تاریک، تا یک ماه میماند | |
| پیاز | ۱ کیلو | همینطور | |
| رب گوجه | ۱ قوطی کوچک | قوطی بزرگ کپک میزند؛ کوچک بخرید یا در فریزر قالب کنید | |
| تن ماهی | ۲ تا ۴ قوطی | غذای اضطراری؛ همیشه دو تا در کابینت باشد | |
| روغن مایع | ۱ لیتر | احتمالاً بیشتر از یک ماه میماند | |
| چای | ۲۵۰ گرم | ||
| قند یا شکر | ۵۰۰ گرم | ||
| نمک، زردچوبه، فلفل، ادویه | هر چند ماه | یک بار بخرید، ماهانه فقط چک کنید |
پروتئین (ماهانه، ولی تقسیمشده در فریزر)
گرانترین بخش لیست است و همان جایی که خرید مجردی معمولاً غلط انجام میشود: یا هر بار نیم کیلو مرغ میخرید و گرانتر تمام میشود، یا یک بستهی بزرگ میخرید و نصفش ماهها ته فریزر میماند و بیکیفیت میشود. راهحل، خرید ماهانه و تقسیم فوری است.
| قلم | مقدار ماهانه | نکته | بهای واحد |
|---|---|---|---|
| مرغ | ۱٫۵ تا ۲ کیلو | همان روز، به ۶ تا ۸ بستهی یکوعدهای تقسیم و فریز کنید | |
| گوشت چرخکرده یا خورشتی | ۵۰۰ گرم | چرخکرده انعطاف بیشتری دارد: ماکارونی، کتلت، کوفته | |
| تخممرغ | ۱۵ عدد | ارزانترین پروتئین و نجاتدهندهی شام | |
| ماهی یا میگو | حسب علاقه | اختیاری؛ اگر میخرید فریزشده بخرید |
اگر میخواهید فقط روی یک ردیف از کل لیست دقت کنید، همین جدول است. یک نفر که مرغ را بستهای فریز میکند، تقریباً هیچوقت پروتئین دور نمیریزد، و پروتئین همان چیزی است که دورریختنش بیشترین پول را میسوزاند.
لبنیات (هفتگی)
اینجا ماهانه جواب نمیدهد. مقدارها را ماهانه نوشتهایم که با بقیهی لیست جمعبندی شود، ولی خودِ خرید هفتگی است.
| قلم | مقدار ماهانه | نکته | بهای واحد |
|---|---|---|---|
| شیر | ۳ تا ۴ لیتر | بطری یکلیتری؛ بزرگتر ترش میشود | |
| ماست | ۱٫۵ تا ۲ کیلو | ظرف کوچک بخرید | |
| پنیر | ۳۰۰ تا ۴۰۰ گرم | صبحانهی ثابت | |
| کره | ۱۰۰ گرم | در فریزر ماهها میماند |
میوه و سبزی (هفتگی و کم)
پرتلفاتترین بخش خرید یک نفر. قاعدهاش این است: فقط برای همین هفته بخرید و فقط چیزی که مطمئنید میخورید. کیسهی سهکیلویی پرتقال برای یک نفر یعنی یک کیلو پرتقال خشکشده در هفتهی سوم.
| قلم (هفتگی) | مقدار | نکته |
|---|---|---|
| گوجه | ۵۰۰ گرم | |
| خیار | ۵۰۰ گرم | |
| میوهی فصل | ۱ تا ۱٫۵ کیلو | یک نوع، نه سه نوع؛ هفتهی بعد نوع دیگر |
| سبزی خوردن | ۱ بستهی کوچک | شسته و در ظرف دربسته با دستمال؛ یک هفته میماند |
| سبزی پخته یا منجمد | حسب غذا | سبزی منجمد برای یک نفر منطقیتر از سبزی تازه است |
| لیمو و سیر | کم | ماندگارند؛ ماهانه هم میشود |
نان و صبحانه
| قلم | مقدار ماهانه | نکته | بهای واحد |
|---|---|---|---|
| نان | روزی نصف تا یک عدد | هر بار چند تا بخرید و در فریزر بگذارید؛ تنها راه اینکه نان یک نفر بیات نشود | |
| عسل یا مربا | ۱ ظرف کوچک | دو سه ماه میماند | |
| خرما یا کشمش | ۲۵۰ گرم | جای شیرینی و تنقلات | |
| آجیل و تنقلات | حسب مصرف | عمداً مقدار ننوشتهایم؛ همین ردیف است که بودجه را میخورد |
شوینده و بهداشتی (دوماهه)
برای یک نفر، بیشتر این اقلام دو تا سه ماه دوام میآورند. پس هر ماه همه را نخرید؛ ماهانه فقط چک کنید چه چیزی رو به اتمام است.
| قلم | هر چند ماه | بهای واحد |
|---|---|---|
| مایع ظرفشویی | ۲ ماه | |
| پودر یا مایع لباسشویی | ۲ تا ۳ ماه | |
| شامپو و صابون یا مایع دست | ۲ ماه | |
| خمیردندان | ۲ ماه | |
| دستمال کاغذی و توالت | ۱ ماه | |
| کیسهی زباله، اسکاچ، جرمگیر | ۲ تا ۳ ماه |
اگر خوابگاه هستید یا فریزر ندارید
تقریباً همهی توصیههای بالا روی فریزر حساب کردهاند. اگر یخچال مشترک دارید و فریزر ندارید یا یک طبقهی کوچک از آن سهمتان است، اینها را عوض کنید:
- پروتئین را هفتگی بخرید، نه ماهانه، و بیشتر روی تخممرغ و تن ماهی و حبوبات حساب کنید که فریزر نمیخواهند.
- نان را روزانه یا دو روز یک بار بخرید و نانهای ماندگارتر مثل نان تست را جایگزین کنید.
- سهم خواربار را بزرگتر کنید: برنج، ماکارونی، عدس و سیبزمینی جای خالی فریزر را پر میکنند.
- با هماتاقی خرید مشترک نکنید، مصرف مشترک کنید. خرید مشترک آخرش سر اینکه چه کسی بیشتر مصرف کرده به بحث میکشد. هر کس مال خودش را بخرد، ولی روغن و ادویه و شوینده را نوبتی.
سفارش غذا: جایی که لیست را دور میزند
صادقانه بگوییم: بزرگترین خرج خوراک بیشتر مجردها، خرید نیست؛ سفارش غذاست. یک نفر که شب خسته به خانه میآید و یخچال نیمهخالی است، سفارش میدهد. و هر سفارش، برای یک نفر، تقریباً به اندازهی سه چهار وعده غذای خانگی تمام میشود. لیست بالا فقط وقتی جواب میدهد که آن شبها یک گزینهی دهدقیقهای در خانه باشد: تخممرغ، ماکارونی، تن ماهی، یک بسته مرغ فریزشده. برای همین تخممرغ و تن ماهی و ماکارونی را باید همیشه در خانه داشته باشید. تمامشدنشان یعنی سفارش بعدی نزدیک است.
در همین راستا، سفارش غذا را در دفتر خرجتان جدا از خوراک خانه ثبت کنید. اگر هر دو زیر «خوراک» بروند، فکر میکنید خرید ماهانه گران شده، در حالی که مقصر شامهای سفارشی بوده. چهار قاعدهی کاهش هزینهی خوراک همین موضوع را مفصلتر باز کرده.
چطور این لیست را به لیست خودتان تبدیل کنید
ماه اول، لیست را همینطور که هست بخرید و کنار هر قلم که زود تمام شد یا زیاد آمد علامت بزنید. ماه دوم مقدارها را جابهجا کنید. ماه سوم لیستتان تقریباً ثابت شده و خرید ماهانه از یک تصمیم به یک کار مکانیکی تبدیل میشود. این همان روشی است که در لیست خرید ماهانه خانه برای خانوادهها گفتهایم و برای یک نفر حتی سریعتر جواب میدهد، چون فقط یک الگوی مصرف در کار است.
و اگر تازه مستقل شدهاید و هنوز قابلمه و چاقو و پارچ ندارید، اول لیست خرید خانه برای شروع زندگی را ببینید. بدون آن، این لیست به درد پختن نمیخورد.
عدد ماه را از کجا بفهمید
لیست خرید میگوید چه بخرید. نمیگوید در واقع چقدر خرج کردید، چون سفارش غذا و نان سر راه و قهوهی دانشگاه هیچکدام در لیست نیستند. برای یک نفر که حقوق یا پولتوجیبی محدودی دارد، فاصلهی این دو عدد همان چیزی است که هفتهی آخر ماه را سخت میکند. تنها راه دیدنش ثبت هر خرج در همان لحظه است، و برای کسی که تنها زندگی میکند این کار حتی سادهتر است، چون فقط یک جیب در کار است. راهنمای پسانداز با حقوق ثابت نشان میدهد با همین عدد چطور از ماه بعد چیزی کنار بگذارید.
نرمافزار حسابداری شخصی جیبییار برای همین لحظه ساخته شده. سر صندوق یا توی راه، یک جمله میگویید، مثلاً «دو میلیون تومان خرید ماهانه» یا «هشتاد هزار تومان سفارش غذا»، و خرج ثبت و دستهبندی میشود. آخر ماه میبینید سهم خرید خانه چقدر بوده و سهم سفارش چقدر. جیبییار را برای اندروید دانلود کنید و از همین خرید بعدی شروع کنید.
سوالهای پرتکرار
- خرید ماهانه برای یک نفر چقدر باید باشد؟
- مبلغش به شهر و فروشگاه و الگوی غذایی شما بستگی دارد و با تورم زود عوض میشود، برای همین در لیست بهجای قیمت، مقدار نوشتهایم. ستون بهای واحد را یک بار با قیمت فروشگاه خودتان پر کنید و جمع بزنید؛ آن عدد چند ماه معتبر است. بهعنوان نسبت، خوراک یک نفر معمولاً حدود یکسوم تا نصف خرید ماهانهی یک خانوار دو نفره است، نه نصف دقیق، چون خیلی از اقلام مثل روغن و ادویه و شوینده برای یک نفر همانقدر خریده میشود.
- چطور جلوی دورریز میوه و سبزی را بگیرم؟
- فقط برای همان هفته بخرید و فقط یک نوع میوه در هر هفته. سبزی خوردن را همان روز بشویید و در ظرف دربسته با یک دستمال نگه دارید تا یک هفته بماند. برای سبزی پخته، بستهی منجمد برای یک نفر منطقیتر از سبزی تازه است. و اگر چیزی رو به خرابی رفت، همان شب غذایی بپزید که مصرفش کند؛ یک شب در هفته را به «ماندهها» اختصاص دهید.
- اگر خوابگاه هستم و فریزر ندارم چه کنم؟
- پروتئین را هفتگی بخرید نه ماهانه و بیشتر روی تخممرغ، تن ماهی و حبوبات حساب کنید که فریزر نمیخواهند. نان را روزانه یا دو روز یک بار بگیرید یا نان تست جایگزین کنید. سهم خواربار خشک مثل برنج و ماکارونی و عدس را بزرگتر کنید. با هماتاقی خرید مشترک نکنید ولی اقلام مشترک مثل روغن و ادویه و شوینده را نوبتی بخرید.
- خرید ماهانه بهتر است یا هفتگی؟
- برای یک نفر، ترکیب هر دو. خواربار خشک، حبوبات، روغن، چای و شوینده را ماهانه یا حتی دوماهه بخرید چون خراب نمیشوند. پروتئین را ماهانه بخرید ولی همان روز به بستههای یکوعدهای تقسیم و فریز کنید. لبنیات و میوه و سبزی و نان را هفتگی و کم بخرید. هر مراجعهی اضافه به فروشگاه یک فرصت خرید برنامهریزینشده است، پس هدف کمکردن دفعات است، نه کمکردن حجم.
- چرا با وجود لیست، آخر ماه باز هم پول کم میآورم؟
- تقریباً همیشه بهخاطر چیزهایی که در لیست نیستند: سفارش غذا، قهوه و تنقلات بین راه، تاکسی. برای یک نفر، هر سفارش غذا به اندازهی سه چهار وعدهی خانگی تمام میشود و شبهای خستگی زیادند. راه دیدنش این است که هر خرج را همان لحظه ثبت کنید و سفارش غذا را جدا از خوراک خانه بنویسید. بعد از یک ماه، خودتان میبینید مقصر خرید ماهانه نبوده.
مطالب مرتبط
- لیست خرید ماهانه خانه: فهرست کامل با مقدار برای ۱، ۲ و ۴ نفرلیست خرید ماهانه خانه با مقدار مشخص برای خانوار یک، دو و چهار نفره — خواربار، پروتئین، لبنیات، نان، روغن و غیرخوراکیها. بههمراه روش تبدیل این لیست به لیست واقعی خودتان و برآورد بودجهی آن.
- لیست خرید خانه برای شروع زندگی: چه چیزی هفتهی اول لازم است و چه چیزی میتواند صبر کندلیست خرید خانهی اول در سه ستون — هفتهی اول، ماه اول، هر وقت پول بود — برای آشپزخانه، خواب و حمام، نظافت و خوراکی روز اول. چیزهایی که همه میخرند و شش ماه استفاده نمیکنند، و روشی برای اینکه این خرج یکباره با بودجهی ماهانهتان قاطی نشود.
- هزینهی خوراک خانه را چطور کم کنیم؟ چهار قاعدهای که جواب میدهدخرج خوراک بعد از مسکن بزرگترین دستهی خرج خانه است و تنها دستهای که هر روز قابل تصمیم است. چهار قاعدهی عملی برای کمکردنش بدون کوچککردن سفره — و اینکه از کجا بفهمید واقعاً کم شده است.